Was het nou Petrila of Petrosani?

Was het nou Petrila of Petrosani? En hoe oud waren we toen? 20? 22? Ik weet het niet meer. Wat ik nog wel weet is, dat we jong waren. Jong, nieuwsgierig, naief, vrolijk en nog te veel beschermd door onze moeders. Het was het begin van de negentiger jaren toen we met elkaar besloten dat de tijd rijp was voor iets avontuurlijks. Een vriendin stelde voor: ‘We gaan trekken in het Parâng gebergte! Ik weet daar een cabana waar we kunnen overnachten’.

De locatie zei me weinig, en hoe we daar zonder auto’s zouden komen, was een ervaring op zich. Ik kan me vaag een koude mistige dag herinneren en een lange reis met vieze treinen, een truck, lopen, een paard en wagen en veel gevloek. Het imago van al deze plekken (Petrila? Petrosani?) was gelinkt aan mijnen en mijnwerkers. De pro-Iliescu aangangers vonden deze mannen helden, de mensen die anti-Iliescu waren vonden hen barbaren. Ik wilde zo snel mogelijk dat plekje met veel beton – in mijn herinnering – achter me laten om voor de eerste keer in mijn leven een berg te beklimmen. En dat was mooi, maar daarna heb ik nooit meer echt gedacht aan Petrila, Petrosani, de bergen en de mensen die ik toen daar heb ontmoet.

Afgelopen zaterdagavond ben ik in mijn eentje naar de premiere van Planeta Petrila op het IDFA festival in Amsterdam geweest. Heel bewust in mijn eentje, om de ene reis van meer dan 20 jaar geleden een beetje terug te roepen. En ook omdat ik Ion Barbu en zijn zijn project Planeta Petrila al een tijdje volg: Petrila, het grijze, verlaten stadje is voor Barbu een universum op zich. Waar overal grijze muren staan, tekent de kunstenaar met veel kleuren, humor en ironie en werkt aan zijn missie om van de mijn cultureel erfgoed te maken. Heerlijk. Of leeft hij in zijn zelf gecreerde wereld en blijft het echte Petrila een grijs, minuscuul stipje?

copy Roemenie maar dan Anders

Wie zijn de mensen die vandaag in Petrila wonen? Hoe ziet deze plek er nu uit? Wie zijn de mijnverwerks? Wat is het verhaal van de sloop van de houtskoolmijn waar vroeger ruim 4000 mijnwerkes – ja, de ‘mannen met koolzwarte gezichten’ –  hard werkten om een stuk ‘wit brood te kunnen verdienen’? Wat gebeurt dan in zo een stadje? En hoe gaat een humorvolle kunstenaar als Ion Barbu aan het werk?

Dat zie je in deze film die later op DVD verkrijgbaar is of hopelijk een VPRO-achtige zender wordt uitgezonden. De documentaire zit boordevol ontroering en machteloosheid, flauwe grappen en geestige grappen, de EU (die verduurzaming van de gebouwen en industrie eist) versus de wens van de lokale bevolking (minimale inkomsten genereren en overleven, de kunstenaar en de beleidsmakers. Absurdisme maar dan echt in een wereld waar mensen nauwelijks kunnen overleven. Planeta Petrila is ook een pleidooi om te blijven vechten en lachen. Vooral om te lachen, dat kunnen de Roemenen toch goed.

Of het ik nou in Petrila of Petrosani ben geweest, weet ik nog steeds niet. Ik zal wel proberen om de woorden van meneer Barbu te onthouden: dit soort plekken kunnen misschien alleen maar door ons gered worden. Wordt het niet tijd dat we naar Petrila op vakantie gaan? Of Petrosani?

copy Roemenie maar dan Anders

Leave a Reply

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS